Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2011

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ Θ. ΒΩΚΟΣ, ΕΝΑΣ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟΣ ΥΔΡΑΙΟΣ


Η καταγωγή του ήταν από την Υδραίικη Οικογένεια των Βώκων. Γεννήθηκε στη Πάτρα και πέθανε στο Παρίσι. Είναι ο παππούς του καθηγητή φιλοσοφίας Γεράσιμου Βώκου.
Ο Γεράσιμος Βώκος ήταν δημοσιογράφος, χρονογράφος και αρθρογράφος, αισθητικός, δοκιμιογράφος, συγγραφέας, ζωγράφος και χαρακτήρας έντιμος, ειλικρινής και αγαθός.  
Άρχισε την επαγγελματική του σταδιοδρομία ως δημοσιογράφος με ιδιαίτερη κλίση ως χρονογράφος και αρθρογράφος στις σπουδαιότερες αθηναϊκές εφημερίδες της εποχής του. Συνέχισε όμως ως λογοτέχνης με διάφορες μελέτες και δοκίμια εκδίδοντας πλείστα βιβλία ποικίλου περιεχομένου. Αξιολογότερα εκ των οποίων ήταν "Ο Κύριος Πρόεδρος" (μυθιστόρημα 1893), "Το 21" (1901, θεατρικό έργο), "Η Μεγάλη ιδέα" (1901, επίσης θεατρικό έργο), "Η κατοχή" (ιστορικό 1905, που διασκευάσθηκε σε θεατρικό έργο και σημείωσε εκ του αριθμού των παραστάσεων μεγάλη επιτυχία), "Ελληνικαί Συμφωνίαι" (1916), "Διηγήματα" (1923), "Εκτοπισμένος" (1923) κ.ά.

Ο Γ.Β. ίδρυσε επίσης και διεύθυνε δύο φιλολογικά περιοδικά υπό τους τίτλους "Το περιοδικό μας" (15νθήμερη επιθεώρηση του Πειραιά - 1900) και ο "Καλλιτέχνης" (Αθήνα 1910-1912). Στη τελευταία περίοδο του βίου του εγκαταστάθηκε στο Παρίσι και επιδόθηκε στη ζωγραφική με αρκετή μάλιστα επιτυχία μολονότι αυτοδίδακτος. Τα θέματα των πινάκων του ήταν εμπνευσμένα αφενός μεν, από την ελληνική φύση (ιδίως τοπία του Πηλίου),αφετέρου δε από τη παρισινή ζωή αξιολογότερα των οποίων υπήρξαν "Τα κορίτσια στο δάσος της Βουλώνης", "Μια χήρα πολέμου σε πάρκο" κ.ά.

Έχοντας από μικρός είχε το ταλέντο να ζωγραφίζει , σε προχωρημένη ηλικία γεννήθηκε μέσα του η όρεξη να γίνει ζωγράφος και έφυγε για το Παρίσι.  Εκεί έζησε ως ζωγράφος μέχρι τον θάνατό του το 1927. 
Στην  gallerie du taureau  στο Παρίσι  ο ζωγράφος  εκθέτει 30 περίπου έργα του και μερικά σχέδιά του.  τα περισσότερα είναι από το Πήλιο .  Οι κριτικές που γράφηκαν εκφράζονται κολακευτικά για το έργο του καλλιτέχνη  που δεν ήταν δυνατόν παρά να εκτιμηθεί γιατί έχει ατομισμό αλήθεια και απλότητα στην οποία έχει φτάσει ύστερα από μελέτη και εξέλιξη. 
Ο Γεράσιμος Βώκος είχε προικιστεί από τη φύση για γίνει ανώτερος πνευματικός άνθρωπος και καλλιτέχνης και θα γινόταν μεγάλος, αν έκανε ανώτερες σπουδές σύμφωνα με την καλλιτεχνική του κλίση .   Ο πατέρας του δε, αξιωματικός του Ναυτικού, ήθελε να τον κάνει δικηγόρο.  Οι γονείς νόμιζαν τότε, ότι αυτοί κανονίζουν τη σταδιοδρομία των παιδιών τους και όχι η φύση που τα προικίζει κατά τους νόμους της.  Ο Γεράσιμος δεν έκανε για δικηγόρος και για να το αποφύγει έδωσε εξετάσεις και μπήκε στον οικονομικό κλάδο του πολεμικού ναυτικού, αλλά γρήγορα παραιτήθηκε και προσλήφθηκε ως δημοσιογράφος στην"Ακρόπολι".  Ο Βλ. Γαβριηλίδης τον έστειλε το 1896 ανταποκριτή στο Βερολίνο όπου όμως τον άφησε χωρίς χρήματα όπου  ο Βώκος τότε έπαθε ψυχική κρίση και το προξενείο της Τεργέστης τον έκλεισε σε ψυχιατρική κλινική.  Έγινε καλά όμως και εξακολούθησε να εργάζεται ως δημοσιογράφος.  Για το Βώκο έχουν γραφτεί πολλά. 
Ο Κώστας Βάρναλης στο βιβλίον του "Ζωντανοί Άνθρωποι", γράφει για το Βώκο: "δημοσιογράφος, ποιητής, διηγηματογράφος , μυθιστοριογράφος, δραματογράφος, κριτικός της τέχνης και της λογοτεχνίας, αισθητικός, φιλόσοφος, εκδότης περιοδικών, μουσικοσυνθέτης, ζωγράφος και καλός άνθρωπος, καλοδεμένος και γερό σκαρί, μα ανήσυχος, λιγομίλητος, παράξενος και θαλασσοδαρμένος από τις φουρτούνες της ζωής, άλλαζε κάθε λίγο επάγγελμα, τόπο και φάτσα.  Πότε στην Αθήνα πότε στον Πειραιά, πότε στα χωρία του Πηλίου, στην Αλεξάνδρεια, στο Παρίσι, στη Λόντρα, στη Νέα Υόρκη, και πότε ποθενά.  Δεν τον χωρούσε ούτε ο τόπος, ούτε ο εαυτός του.  Πολύ έξυπνος και χιουμορίστας, αλλά καχύποπτος,  βρισκόταν πάντα στα όπλα.  Στην Αθήνα είχε γνωρίσει τη δόξα με την "Κατοχή" που παίχθηκε ένα ολόκληρο καλοκαίρι στη Νέα Σκηνή και ο εκδότης του "περιοδικού μας" (1900) και του "Καλλιτέχνη" (1910-12) κατάφερε να υψώσει το επίπεδο του τύπου στην Ελλάδα και να δημιουργήσει μια αξιόλογη πνευματική κίνηση.

http://el.wikipedia.org
ΥΔΡΑΙΚΑ ΝΕΑ 1970, ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΗ ΜΩΡΕΣ

Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2011

Λιτότητα!!!!!.............1986

Ψάξαμε σε διάφορα εγχειρίδια για να δούμε μήπως η λέξη Λιτότητα έχει πολλαπλές έννοιες. Χαμένος κόπος όμως. Λιτότητα λοιπόν θα πει να ζούμε λιτά και η λέξη για όλους τους Έλληνες έχει την ίδια έννοια.  Λέμε και εμείς, που ευτυχώς από καταβολής ζούμε λιτά, σωστό, σωστότατο μέτρο. Λιτότητα λοιπόν....Ναι! Δεν θα πάρω δύο και τρεις τηλεοράσεις  βίντεο η φωτογραφικές μηχανε΄ς.  Όχι κότερα , όχι διπλά αυτοκίνητα, όχι κάθε μέρα μπουζούκια, όχι,  ποτέ σπατάλες.  Δυο φορές την εβδομάδα κρέας όπως ξέραμε κείνα τα χρόνια Πέμπτη και Κυριακή.  Ένα κοστουμάκι για ένα γάμο, μια κηδεία και ένα δεύτερο για την καθημερινότητα.  Ένα ή δύο ζευγάρια παπούτσια κι ότι μένει από τις οικονομίες μου ( αν μένει) γραμμή στην Τράπεζα για να εξασφαλίζω, κάπως, τα παιδιά μου και να βοηθάω και το κράτος που θα τα επενδύει σωστά. Αυτή λοιπόν είναι κατ' ουσία η Λιτότητα στην οποία ευλαβώς το "γόνυ κλείνομε"...
Τώρα ποια σχέση έχει η λιτότητα με το να μου κάνεις το κατοστάρικο εξηντάρι, με το να μου πάρεις τη φέτα από το ψυγείο, με το να με κάνεις να πηγαίνω με τα πόδια στην Αθήνα από τον Πειραιά ή στα Πετράλωνα από την Ομόνοια.  Ποιά σχέση έχει η λιτότητα με το να μη μπαίνω σε ταξί 37 στις 100 η αύξηση, να μην στέλνω γράμμα στην αδελφή μου στα Γρεβενά, να μην ανάβω το φως,να μην τρώω κρέας, ψάρια ούτε γαύρο, γιατί με ένα μεροκάματο παίρνω δυόμιση κιλά, να μη πίνω το καφεδάκι μου, να μην γλεντάω, να μην τραγουδάω, εγώ ο πάντα γλεντζές Έλληνας, ε τούτο δεν νομίζουμε πως λέγεται Λιτότητα, πάντως η λέξη που το εκφράζει από λάμδα αρχίζει κι αυτή, ας την βρούνε οι περί τα οικονομικά σοφοί..........................

Πηγή: Η φωνή της Ύδρας 1986, από το αρχείο του Μπάμπη Μωρές

Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου 2011

Για όσους πέρασαν και δεν ξεχάστηκαν ποτέ

Το Σάββατο 10 Δεκεμβρίου στο γραφικό εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου στο Μαντράκι τελέστηκε λειτουργία στην μνήμη του Αγίου.  Μέσα σε μια συγκινητικήκαι κατανυκτική ατμόσφαιρα οι πιστοί που προσήλθαν προσευχήθηκαν για τους ανθρώπους που ταξιδεύουν και μνημόνευσαν όσους χάθηκαν στην θάλασσα. Ως ναυτικός λαός οι Υδραίοι είναι άμεσα συνδεδεμένοι με το υγρό αυτό στοιχείο και σε πολλές οικογένειες υπάρχει μια ιστορία πικρή να θυμούνται.



Κρατώντας στα χέρια μου μια ιστορική εικόνα του Προστάτου των Ναυτικών μας, στη Δέηση που έγινε σήμερα κατά την ώρα της Λιτανείας, στον εορτασμό του Ιερού Ναού του Αγίου Νικολάου στο Μανδράκι Ύδρας. Κάθε χρόνο τέτοια μέρα, ο Ιερέας παρακαλεί το Θεό για τους Ναυτικούς μας και για την καλή τους επάνοδο, ενώ μνημονεύει και εκείνους που το υγρό στοιχείο κράτησε στην αγκαλιά του και ψάλλουμε το "αιωνία η μνήμη". Η Εικόνα ανήκε στον πρόσφυγα από τη Σμύρνη Ιερέα Φιλάρετο Ζαφείρη και σήμερα στην κόρη του, Ντόρα Ζαφείρη - Μωρές, σύζυγο του αξέχαστου φίλου μας Μπάμπη Μωρές. Στη φωτογραφία, η κυρία Μωρές διακρίνεται πίσω μου.
Εμμανουήλ Πούλος


Ο ιερέας Φιλάρετος Ζαφείρης με καταγωγή από την Μυτηλήνη, γεννήθηκε το 1887  στο Σακράνι της Περγάμου.  Αργότερα  παντρεύτηκε την Δέσποινα Σταυρίδη γεννημένη στην Πάρσα της Σμύρνης όπου και εγκαταστάθηκαν. Η Πάρσα - από το βυζαντικό Παρσάδα- ήταν μια πανέμορφη πόλη με μαγευτικά περιβόλια στον νομό Αϊδινίου της Σμύρνης, 16 χιλιόμετρα από το Νυμφαίο και τόπος παραθερισμού των οικογενειών της Σμύρνης. 
Είχε 3000 κατοίκους εκ των οποίων οι 1800 ήταν Έλληνες. Υπήρχαν 56 καταστήματα, 22 βρύσες, 6 νερόμυλοι, 2 χάνια, 1 λουτρό και 1 τζαμί.  Οι Έλληνες πιστοί εκκλησιαζόντουσταν στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου όπου τέλεσε ιερέας ο Φιλάρετος Ζαφείρης και ο Ιωάννης Παπάζογλου.  Η Δέσποινα Ζαφείρη ήταν δασκάλα στο μικτό σχολείο της πόλης και είχε την τύχη και την τιμή να προλογίσει τον Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο Σμύρνης κατά την επίσκεψή του στην Πάρσα.


Το 1922 η καταστροφή της Σμύρνης βρίσκει τον πατέρα Φιλάρετο με την Δέσποινα και τον οκτάμηνο γιο τους Γιώργο στον πικρό δρόμο της προσφυγιάς προς την Ελλάδα.  Μετά από σύντομη παραμονή στον Πειραιά τον έστειλαν να αναλάβει τον Ι.Ν. του Αγίου Νικολάου στον Γαλατά Χανίων στην Κρήτη, όπου και έμεινε ως το 1935 αφήνοντας εποχή για την καλοσύνη του και το φιλανθρωπικό του έργο.Γυρνώντας στην Αθήνα δημιούργησε το Ι.Ν. των Αγίων Αναργύρων στην Ν. Σμύρνη όπου και παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του το 1957.





Απέκτησε 3 κορίτσια και 2 αγόρια εκ των οποίων ο νεότερος ο Μιλτιάδης Ζαφείρης σκοτώθηκε το 1941 σε σαμποτάζ κατά των Γερμανών στο εργοστάσιο αεροπλάνων στο ΕΝΤΕΜ του Π. Φαλήρου.






Ο πατέρας Φιλάρετος έμεινε στην μνήμη των ανθρώπων και στις ιστορίες τους προς τις επόμενες γενιές για την καλοσύνη της ψυχής του και την απεριόριστη κάθε είδους βοήθεια που πρόσφερε στους συνανθρώπους του.

Παρασκευή 9 Δεκεμβρίου 2011

Μια ιστορική μέρα για τα υποβρύχιά μας

Το υποβρύχιο ΔΕΛΦΙΝ παραγγέλθηκε από την Ελληνική Κυβέρνηση στα Γαλλικά Ναυπηγεία ‘SNAINTER’ τον Σεπτέμβριο του 1910.Παραλήφθηκε στις 5 Οκτωβρίου 1912. Το ‘ΔΕΛΦΙΝ’ κατέπλευσε στο Ναύσταθμο εγκαίρως για να λάβει μέρος στους πολέμους 1912-1913. Κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο στις 9 Δεκεμβρίου του 1912 το τουρκικό αντιτορπιλικό Μετζητιέ, συνοδεύομενο από τέσσερα αντιτορπιλικά, συνεπλάκη με τέσσερα ελληνικά αντιτορπιλικά τύπου «Λέοντος» κοντά στη Τένεδο. Τότε σημειώθηκε ανεπιτυχής επίθεση με τορπίλες από το ελληνικό υποβρύχιο Δελφίν με κυβερνήτη τον υποπλοίαρχο Ιωάννη Αργυρόπουλο. Μετά την ανεπιτυχή επίθεση το υποβρύχιο Δελφίν καταδιώχθηκε από τα τουρκικά αντιτορπιλικά με συνέπεια να καταδυθεί σε μεγάλο βάθος προς τα Μαυρονήσια. Το γεγονός όμως αυτό απετέλεσε την πρώτη υποβρύχιο τορπιλική επίθεση στην πολεμική Ιστορία. Αμέσως μετά την επίθεση αυτή και ενώ βρίσκονταν εν καταδύσει, προσάραξε και για να απελευθερωθεί αναγκάστηκε να αφήσει τα μολυβένια βάρη ασφαλείας του. Αυτό του στέρησε τη δυνατότητα συμμετοχής στις υπόλοιπες επιχειρήσεις μέχρι το τέλος του πολέμου. Στη συνέχεια έφτασε από το Μούδρο το θωρηκτό Αβέρωφ για να απαλλάξει τα ελληνικά πλοία από την τουρκική απειλή.Κατά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο κατασχέθηκε από του Γάλλους μαζί με το Υ/Β ΞΙΦΙΑΣ. Όταν επεστράφησαν βρέθηκαν σε πολύ κακή κατάσταση. Διατηρήθηκε στην ενεργεία μέχρι και το 1920, οπότε και παροπλίστηκε.

Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου 2011

Εδώ γεννήθηκε η ομορφιά κι η Δόξα

Την Παραμονή των Χριστουγέννων του 1982, Πέμπτη βράδυ 7:30 η εκπομπή της κρατικής τηλεόρασης "Εδώ γεννήθηκε η Ευρώπη" φιλοξενεί τον μεγάλο ζωγράφο Νίκο Χατζηκυριάκο Γκίκα ο οποίος και ως πρωτομάστορας και στον λόγο ξεδιπλώνει την ψυχή του και περιγράφει τι σημαίνει Ύδρα:


Υδραίος από τη μητέρα μου εγώ γνώρισα την Ύδρα από μικρός όταν οι γονείς μου πήγαιναν εκεί το καλοκαίρι.  Αργότερα έπαψα να πηγαίνω κι εγώ.

Σπούδαζα στην Ευρώπη.  Όταν ξαναγύρισα στην Ύδρα το 1930 επειδή με τραβούσαν μακρινές αναμνήσεις, βρήκα το μεγάλο σπίτι των Γκίκα μισοερειπωμένο, η στέγη έτρεχε, οι ταράτσες ήταν βουλιαγμένες, τα παραθυρόφυλλα ξεχαρβαλωμένα, οι τρεις στέρνες άδειες σχεδόν, το αρχαίο σπίτι έμοιαζε βουτηγμένο σε μια αρχέγονη σιωπή.  Οι σάλες με τα σκαλιστά ταβάνια, οι διάδρομοι με τις ξύλινες σκαλιστές μουσάντρες, τα σκοτεινά δωμάτια, οι θεόψηλες μάντρες, γύρω γύρω τείχη όλα μου θύμιζαν αμυδρά αισθήσεις παλιές, οσμές και χρώματα και ξανάβρισκα ένα ένα τα παιδικά μου χνάρια, προσεκτικά, με περίσκεψη, μέσα σε λαβυρινθώδεις χώρους.  Μου φαινόταν σαν κάποιο μυστήριο να φώλευε κάπου, αλλά και ολόκληρη η πολιτεία κάποτε σιωπηλή σαν μου φαινόταν βουτηγμένη στη σιωπή του παραμυθιού. 

Από κάτω μακρυά στη παραλία ακουγόταν καμιά κραυγή στριγκιά, διαπεραστική, μακρόσυρτη, που φώναζε επίμονα ένα όνομα εντείνοντας έτσι το αίσθημα της μοναξιάς.
Των σπιτιών τα παντζούρια κλειστά πάντοτε, οι πόρτες αμπαρωμένες, άνθρωποι δεν συναντιόντουσαν στα σοκάκια, αν κανένας ανέβαινε τα ατελείωτα σκαλοπάτια από το λιμάνι δεν χαιρετούσε, μόνο κατέβαζε το κεφάλι και κρατούσε τα χέρια στη πλάτη.  Ίσως στις αναμνήσεις αυτές να οφείλεται ότι δεν υπάρχουν ανθρώπινα πλάσματα στα τοπία της Ύδρας που ζωγράφισα τότε.  Τα έργα μου της εποχής εκείνης είναι σαν σιωπηλές συμφωνίες από γεωμετρικά σχήματα και φωτεινά χρώματα.  Είναι αφηρημένες αρχιτεκτονικές συνθέσεις όπου συνδυάζονται κομμάτια από βράχους, σπίτια, τοιχοδομίες, σκαλοπάτια, μαντρότοιχοι, ουρανός, θάλασσα και όπου τα κινούμενα στοιχεία είναι πουλιά, σύννεφα και χαρταετοί.  Δηλαδή αντίθεση του βάρους της πέτρας και της ελαφρότητας του φτερού, της γήινης ακινησίας και της πνοής του ανέμου.

Πρωτύτερα ή αργότερα όταν το φως  ήταν μαλακότερο φαινόντουσαν τα χρώματα τα βαψίματα σε όλη τους τη λαμπρότητα τα μαβιά, οι ώχρες, τα τριαντάφυλλα στους τοίχους, τα σταχτιά στα παντζούρια, τα λαχανιά, τα γαλάζια, το μίνιο που στις ταράτσες χώριζε τις πλακοστρώσεις με σταυρωτές κορδέλες για να μην περνάει το νερό μες στους αρμούς.  Και όταν ο φωτισμός ήταν πλάγιος, έβλεπες τις παραμικρές λεπτομέρειες την διαφορετική υφή κάθε υλικού, τους σοβάδες με τα διασταυρούμενα ίχνη του μυστριού, ή με τα εξαίσια αρμολόγια τα πέτρινα ντουβάρια, τις ξερολιθιές, τους τσατμάδες, τα μπαγλατιά, τα χαλίκια και τα κουρασάνια.

Το σούρουπο, την ώρα που χάνεται ο ήλιος αφήνοντας μια αμυδρότατη πρασινωπή ταινία ορίζοντα ζωντανεύουν έξαφνα όλα τα χρώματα και από μουντά γίνονται βαθιά κεκορεσμένα από φωτιά και λαύρα και αναδίνουν μια καυτή ανταύγεια και ταυτόχρονα τα νερά γίνονται πελιδνά σαν τα ουράνια.  Δίπλα σ΄αυτά παράλληλα με τον κόσμο αυτό των αισθήσεων ήταν και ο μυθικός μου κόσμος κι αν τώρα έμοιαζε μισοσβησμένος εκτός εποχής και χρόνον την ιστορία του κάθε πέτρα την διαλαλούσε.  Είχε υφάνει ένα τεράστιο ζωγραφικό φόντο από μπρισίνιμι ολοκέντητο με χρυσή και αργυρή κλωστή. 


Και  η κάθε μορφή ήταν ανάγλυφη βαριά στολισμένη με σταυροβελονιές απάνω του ήταν όλα καταγραμμένα ένα προς ένα ορθά κοφτά οι νόμοι, το σύστημα, οι πράξεις, σα  λαξευμένες στο βράχο πρόβαλαν αδρές μορφές αγωνιστών προκρίτων ναυτών, μπουρλοτιέρηδων.  Πρόβαλλαν ο Ανδρέας Μιαούλης, ο Γιακουμάκης Τομπάζης, ο Λάζαρος και Γεώργιος Κουντουριώτης, οι Θοδωρής και Γιάννης Γκίκας, ο Τσαμαδός, ο Κριεζής, ο Οικονόμου με λάβαρο ο μπας Κοτσάμπασης Γεώργιος Βούλαρης και  αίματα, Υδραίκικα , Μπαρμπερίνικα, Τούρκικα, και σημαίες Ρωσικές, Οθωμανικές, Ελληνικές, Αυστριακές πότε η μια πότε η άλλη ανάλογα με τις περιστάσεις, ανάλογα με τους κινδύνους.

Πότε ο Καπουδάν Πασάς πότε ο Βελής από το Τεπελένι, πότε ο Σινιάβις ναύαρχος του Τσάρου, πότε ο Λάμπρος Κατσώνης, ο Νέλσων, ο πρόξενος της Γαλλίας, της Μ. Βρετανίας, της Ρωσίας, της Αυστρίας, της Ιονίου Πολιτείας και οι περιηγητές.  

Και τώρα φαινόντουσαν στο μεγάλο καμβά της Ύδρας τα καράβια, τα μικρά και άγαρμπα στην αρχή που τα κορόιδευαν όσοι τα έβλεπαν τα τρεχαντήρια σε λίγο φιαγμένα κι αυτά επί τόπου εκ των ενόντων από τους πρόσφυγες κατατρεγμένου Αλβανούς τους κυνηγημένους από τους Τούρκους παντού, ύστερα τα Λατινάδικα και κατόπιν τα Σαχτούρια.

Με αυτά άρχισαν κι όλα  ν' αλωνίζουν την άσπρη θάλασσα απ' άκρου σ' άκρον και γρήγορα τόλμησαν να φουντάρουν στην Αλεξάνδρεια, στη Σμύρνη, στην Οδησσό στην Βενετία, στην Μαρσίλια, στην Ισπανία στην Αμερική.

Το πρώτο μεγάλο πλοίο εκατό τόνων εναυπηγήθη το 1745, τότε πολλάκις γολέτες, σκούνες με το λιγερό σουλούπι το  μακρόλιγνο και τα τρικάταρτα θεόρατα ιστία.


Λένε πως οι Υδραίοι καπετάνιοι είχαν συναντήσει στη Μαρσίλια και αλλού καράβια από το νέο κόσμο και είχαν απορήσει και θαυμάσει την καταπληκτική τους ταχύτητα. Πράγματι κείνα ήτανε έτσι σχεδιασμένα για να αποφεύγουν να ξεγλιστρούν και να ξεφεύγουν από τα βαριά και ογκώδη Βρετανικά πολεμικά καταδρομικά που περιπολούσαν αδιάκοπα στις δυτικές ακτές της Αφρικής, προσπαθώντας να σταματήσουν το λαθρεμπόριο των σκλάβων, αφ΄ότου το Αγγλικό Κοινοβούλιο κατήργησε επισήμως τη δουλεία. Ο Μιαούλης σκάρωσε το πλοίο του στη Βενετία.  Στην αρχή ταξιδεύοντας στις ανοιχτές θάλασσες χωρίς χάρτες και χωρίς πυξίδα και οι ξένοι απορούσαν με την τόλμη τους.  Κάποιος ξένος τον ρώτησε τι ήταν αυτές οι βούλες απάνω στο χάρτη, στάζω κερί του είπε εκεί που θέλω να σημαδέψω την πορεία μου γιατί δεν ξέρω γράμματα.  Σε λίγο είχαν στην Ύδρα σχολεία Ελληνικά και ναυτική σχολή με ξένους καθηγητές, Ιταλούς και Πορτογάλους που δίδασκαν ναυσιπλοΐα, ναυπηγική , γεωγραφία και τους διεθνείς κανόνες της θάλασσας.



Από τα αμύθητα κέρδη της ναυτιλίας εκτίσθησαν τα μεγάλα αρχοντικά , κάποτε με αρχιτέκτονες από τη Γένοβα της Ιταλίας.  Τα έπιπλα της βιβλιοθήκης τα βιβλία και τα καλλιτεχνήματα έφερναν από τη Γαλλία.  Άλλοτε ο αέρας έφερνε μυρωδιές και ήχους μετακινούσε τα πουλιά και σκεύη και έφερνε μες την κάμαρα ολόκληρο το τοπίο.

Ένας Σμυρνιός καραβοκύρης όταν έφτασε στην Ύδρα και είδε τους βράχους και την ξεραΐλα ρώτησε πονηρά , όταν πεθάνει κανένας που τον θάβετε? Και στην γνωστή απορία, τι παράγει ο τόπος , ιδού η απάντηση:  " Ναυάρχους, Πρωθυπουργούς και αστακούς"

Πηγή: Η φωνή της Ύδρας από το αρχείο του Μπάμπη Μωρές

Τρίτη 6 Δεκεμβρίου 2011

Η γιορτή του Αγίου Νικολάου

Είναι η κατ΄εξοχήν γιορτή των ναυτιλλομένων.  Είναι ο Άγιος που συγκινεί και συναρπάζει τις καρδιές του και τις ψυχές του ναυτικού κόσμου, και εκείνων που ταξιδεύουν τις διάφορες θάλασσες και ωκεανούς και εκείνους που παραμένουν στα σπίτια τους για να παρακαλούν και να προσεύχονται στον προστάτη των ναυτιλλομένων Άγιο Νικόλαο.  Για αυτό δεν υπάρχουν στην χώρα μας παράλια μέρη και νησάκια στα οποία να μην είναι κτισμένη η εκκλησούλα του Αγίου Νικολάου, μέσα στην οποία κατά καιρούς μυριάδες χριστιανοί ανάβουν την λαμπάδα την παρακλήσεως και εναποθέτουν τα αφιερώματα εις ένδειξη ευγνωμοσύνης προς τον θαυματουργό Άγιο των θαλλασών.  Το Ναυτικό μας ιδιαιτέρως ευλαβείται την ιεράν μνήμη του Αγίου Νικολάου και πάντοτε σε όλες τις ναυμαχίες ετέθη υπό την κραταιά προστασία του και την βοήθειά του με τέτοιο τρόπο ώστε μέχρι σήμερα να είναι αήττητος και τροπαιοφόρος.  
Ως ενδεικτικό των παραπάνω αποτελεί το σίκλο του θωρηκτού μας Αβέρωφ το οποίο φυλάσσεται στο Εθνικό Ναυτικό μας Μουσείο, όπου κατά την παραμονή της μεγάλης και ένδοξης ναυμαχίας της Έλλης, αποτυπώθηκε η ιερά μορφή του Αγίου ώστε να προ δηλώσει την λαμπρή νίκη που επακολούθησε.  Για αυτό το λόγο καθιερώθηκε η επέτειος των ένδοξων βαλκανικών πολέμων 1912-13 και ειδικά των μεγάλων ιστορικών ναυμαχιών της ΄|Ελλης και της Λήμνου να συνεορτάζεται με την γιορτή του προστάτη των ναυτιλλομένων. 
 Άλλοτε η γιορτή αυτή επίσημα γινόταν πάνω στο θωρηκτό Αβέρωφ, σήμερα όμως για τεχνικούς λόγους τελούμε αυτή τη γιορτή στον περίβολο της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων, μετά πανηγυρικής δοξολογίας ευχαριστώντας και ευγνωμονώντας τον Άγιο για τις άπειρες δωρεές και ευεργεσίες  προς το Πολεμικό και Εμπορικό Ναυτικό μας.

Πηγή: Υδραϊκά Νέα 1974 από το αρχείο του Μπάμπη Μωρές

Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2011

Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΣ , 3 ΔΕΚΕΜΒΙΟΥ 1912

Βασίλειος Χατζής, Θωρηκτό Γεώργιος Αβέρωφ, 

«Η ναυμαχία της Έλλης», 
λάδι σε καμβά, Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδας.

Η ναυμαχία της Έλλης στις 3 Δεκεμβρίου 1912, ήταν η πρώτη από τις δύο κορυφαίες μάχες μεταξύ του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και του Οθωμανικού Στόλου κατά τον Α' Βαλκανικό Πόλεμο και πραγματοποιήθηκε στην έξοδο των στενών των Δαρδανελλίων (ή Ελλησπόντου). Η ναυμαχία έληξε με τη νίκη του ελληνικού στόλου και τον εγκλεισμό του οθωμανικού εντός των στενών.


Στις 3 Δεκεμβρίου , ο οθωμανικός στόλος μάχης , με τα θωρηκτά "Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα" , "Τούργκουτ Ρέις" , "Μεσουδιέ" και "Ασάρ Τεφίκ" , έπελευσε διερευνητικά κατά μήκος των ακτών της Καλλίπολης , βόρεια του ακρωτηρίου της Έλλης, ώστε να καταλάβει κάποια παράκτια φρούρια . Ο ελληνικός στόλος με επικεφαλής το "Γ. Αβέρωφ" και τα "Ύδρα" "Σπέτσες" και 'Ψαρά" αποδέχθηκε την πρόκληση και άρχισε η ναυμαχία . Ο ναύαρχος Κουντουριώτης , παίρνοντας την πρωτοβουλία , ανεξαρτητοποιεί την κίνηση του "Αβέρωφ" και εκμεταλλευόμενος την τεχνολογική του υπεροπλία κλείνει τον δρόμο στα αντίπαλα πλοία . Τα τελευταία στην κυριολεξία πανικόβλητα , μετά από την επίδειξη της καταφανούς ανωτερότητος της ελληνικής ναυαρχίδος έπλευσαν προς τα Στενά . 




Η αποφασιστικότητα των κινήσεων και η δυναμική της ενέργειας του ελληνικού στόλου καταγράφεται στο απόσπασμα από το ημερολόγιο του κυβερνήτη του «Αβέρωφ»: 



«8.00. Εφαίνονται εξερχόμενοι του στενού των Δαρδανελλίων εχθρικά αντιτορπιλλικά και μετά 3 λεπτά εν καταδρομικόν τύπου "Χαμιδιέ". 

8.07. Εγένετο γενικόν σήμα 213 "Πλώρην πολεμική έγερσις προς προσβολήν Ναυτικών Δυνάμεων ... " ... 
9.00. Φαίνονται ευκρινώς εις γραμμήν παραγωγής ως επέχοντα περίπου Ζ, 4 εχθρικά θωρηκτά, τα δύο πρώτα είναι τα Γερμανικής κατασκευής τύπου "Βαρβαρόσα" 3ον το Μεσσουδιέ και 4ον το Ασαρί- Τεφήκ ... 

Την στιγμμήν ταύτην ο εχθρός ήρχισε το πυρ. Αμέσως κατόπιν ηρχίσαμεν και ημείς βάλλοντες κατ'αυτού
9.35. Εγένετο το σήμα" Ο Ναύαρχος καθιστά την κίνησίν του ανεξάρτητον" ... 
10.05 ... Ευρισκόμεθα εις απόστασιν 2.850 μέτρων από του εχθρού. 
10.18. Εξακολουθούμεν βάλλοντες κατά του εχθρού. Ευρισκόμεθα εις απόστασιν 5.400 μ. από των επακτίων οχυρωμάτων της άκρας Έλλης και 7.300 από των του Κουμ - Καλέ και του οχυρώματος Ορχανιέ. Υφιστάμεθα το πυρ του εχθρού και επί πλέον πυρ ταχύ από μέρους των πυροβολείων αμφοτέρων των ακτών. Υπό τας άνω Συνθήκας πλέομεν μέχρι της 10.20' οπότε δια στροφής επί δεξιά επέχομεν προς Ν58ΑΖ. 
10.25 του εχθρού παύσαντος το πυρ και διευθυνομένου ατάκτως προς τα στενά, επαύσαμεν το πυρ και ελαττώσαμεν την ταχύτητα ...Εγένετο σήμα... 
γενικήν γραμμήν παραγωγής εις τα θωρηκτά. 
11.30. Ο εχθρός υποχώρησε εισήλθεν οριστικώς έσωθεν της γραμμής των φρουρίων». 

ΠΗΓΉ: Αρχείο Ναυάρχου Σοφοκλή Δούσμαvn, EΛlA. 



"Όλοι οι Έλληνες Σου είμεθα  ευγνώμονες δια την νίκην αυτή.  Περισσότερον δε από όλους εκείνος ο ποίος γνωρίζει ότι χωρίς την αποφασιστικότητά Σου και την πίστιν Σου εις την κατά θάλασσαν νίκην μας, δεν θα απεφασίζαμεν να λάβωμεν μέρος εις τον Α Βαλκανικόν Πόλεμον με αποτέλεσμα ότι , εάν μεν ενικούσαν οι Σέρβοι και οι Βούλγαροι, τα όρια μας, θα έμεναν οριστικώς εις την Μελούνα, ή το πολύ θα έφθαναν εις τον Αλιάκμονα. Αν δε ενικούσαν οι Τούρκοι η ζωή των ομογενών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας θα απέβαινεν ανυπόφορος"

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΣΕ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΝΑΥΑΡΧΟ 
ΠΑΥΛΟ ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗ




Παρασκευή 2 Δεκεμβρίου 2011

Μαργαρίτα Καραπάνου, το λυπημένο κορίτσι του Παρισιού και της Υδρας


Η Μαργαρίτα Καραπάνου "έφυγε" στις 2 Δεκεμβρίου του 2008.

Έζησε σωματικά τη διαδικασία της γραφής και βίωσε με την ψυχή της τη συγγραφή. Ήταν μια γυναίκα η οποία υπεράσπισε το φύλο της, χωρίς να περάσει στη στράτευση, διεκδικώντας το με τον τρόπο της ψυχανάλυσης. Όμως η αυτοανάλυση, αυτό το πήγαινε - έλα μεταξύ ονειρεμένης πραγματικότητας και ονειρικού παραληρήματος, κατακαθόταν σ' έναν πεζό λόγο, ο οποίος όφειλε πολλά στην αυτοβιογραφία. Χωρίς να την αποκρύπτει, γινόταν το εφαλτήριο για ένα όραμα λογοτεχνίας, που χρωστούσε πολλά στους Γάλλους κλασικούς, μ' ένα φύσημα μοντερνιστικής ανατροπής.

Από το πρώτο της μυθιστόρημα «Η Κασσάνδρα και ο λύκος», ένα σκοτεινό εγκώμιο γισ την παιδική ηλικία, που επαινέθηκε από τον Τζον Απντάικ, στην εξομολόγηση και στην παραδοχή της μανιοκατάθλιψής της, έτσι όπως αποτυπώθηκε στα ημερολόγιά της «Η ζωή είναι αγρίως απίθανη. Ημερολόγια 1959-1979», την ύστατη εκδοτική της παρουσία (κυκλοφόρησε πρόσφατα από την «Ωκεανίδα»). Το τελευταίο το παρουσίαζε με όρους μιας αδύνατης προσδοκίας: «Αυτή είναι η αιώνια καταδίκη μου; Να συγκρούομαι με την πραγματικότητα, μια πραγματικότητα πάντα διαφορετική από τα όνειρά μου; Το όνειρο έχει και αυτό τις απαιτήσεις του, την ηθική του. Κι αν όλοι οι ποιητές είναι αδύναμοι, τότε ζήτω η Αδυναμία!».

Αυτό το λυπημένο κορίτσι των παρισινών αναμνήσεων της νεότητας και της αενάου επιστροφής στο φως της Υδρας, πέθανε από αυτό που τη βασάνισε δια βίου: την ψυχική ασθένεια, όταν δεν μπορεί πλέον να εκχυθεί στη μυθοπλασία του ολοκληρωμένου έργου, αλλά είναι το κενό σε εκτός κόσμου ταχύτητα. 

Έζησε μια συγκλονιστική εσωτερική ζωή μέχρι τα 62 της χρόνια. Είχε γεννηθεί το 1946 στην Αθήνα από δύο ισχυρές προσωπικότητες, οι οποίες τη σφράγισαν θετικά και αρνητικά: τον πατέρα της, τον δικηγόρο και ποιητή Γεώργιο Καραπάνο, και τη μητέρα της, τη συγγραφέα Μαργαρίτα -Ρίτα όπως την αποκαλούσε- Λυμπεράκη. Στο λιτό βιογραφικό της κρατούσε ότι σπούδασε κινηματογράφο στο Παρίσι και ότι εργάστηκε ως νηπιαγωγός στην Αθήνα. 


Η ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ ΜΕ ΤΗΝ
ΜΗΤΕΡΑ ΤΗΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΛΥΜΠΕΡΑΚΗ
ΣΤΗΝ ΥΔΡΑ
Σε αντίθεση με τη διεθνή κριτική, η οποία την εκθείαζε, η εγχώρια την αγνοούσε ή την επέκρινε. Ωστόσο, οι καλές ειδήσεις ήρθαν από το Παρίσι του 1988. Με επτά ψήφους υπέρ και τέσσερις κατά, απέσπασε για δεύτερο μυθιστόρημά της, τον «Υπνοβάτη» («Γκαλιμάρ») των αισθήσεων και των παραισθήσεων, το Βραβείο Καλύτερου Ξένου Μυθιστορήματος. Συνυποψήφιοί της ήταν ο Πέτερ Χάντκε, η Αϊρις Μέρντοχ, ο Φίλιπ Ροθ, ο Γιασάρ Κεμάλ, η Πατρίτσια Χάισμιθ, η Τζόις Κάρολ Οουτς

Συγκεκριμένα, την κριτική επιτροπή γοήτευσε το γεγονός ότι διάβασε μεταφορικά μία σύγχρονη Βαβέλ σ' ένα ελληνικό νησί, όπου τα φύλα, οι γλώσσες και οι ανθρώπινες σχέσεις μπλέκονται σ' ένα παιχνίδι διαρκών μεταμορφώσεων. 

Από τις σελίδες της «Le Monde», την υποδέχθηκε ο Αμερικανός συγγραφέας Τζέρομ Τσάριν: «Πρέπει να διαβάζει κανείς την Καραπάνου όπως διαβάζουμε τον Ρεμπό ή τον Μπλέικ, όπως κοιτάμε την απόλυτη ομορφιά στο μάτι ενός τίγρη. Αυτή η εμμονή να μας απογυμνώσει απόλυτα από τα καθημερινά μας ρούχα, από όλες αυτές τις γελοίες μάσκες, αυτή η εμμονή την κάνει εκπληκτική συγγραφέα». 

Το άγχος, η παράνοια, η συναισθηματική ειλικρίνεια, η οποία φθάνει στα όρια της απόγνωσης, συνθέτουν τις συνεχείς καταβάσεις της Μαργαρίτας Καραπάνου στον πλουτώνειο κόσμο των σκιών. Επέμενε σ' αυτή την ψυχοστασία της με τα ακόλουθα έργα: «Rien me va plus», «Ναι», «Lee και Lou», «Μαμά», «Μήπως;» (σε συνεργασία με τη Φωτεινή Τσαλίκογλου), «Δε μ' αγαπάς. Μ' αγαπάς: Τα παράξενα της μητρικής αγάπης. Τα γράμματα της Μαργαρίτας Λυμπεράκη στην κόρη της Μαργαρίτα Καραπάνου», σε επιμέλεια της Φωτεινής Τσαλίκογλου. Ακόμη, είχε μεταφράσει το «Εγκώμιο του μακιγιάζ» του Σαρλ Μποντλέρ. 

Τα βιβλία της κυκλοφόρησαν σε μετάφραση, σε ΗΠΑ, Μ. Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Ολλανδία, Σουηδία, Ισραήλ. Οι ελληνικές εκδόσεις τους κυκλοφόρησαν από τον «Ερμή», τον «Καστανιώτη», την «Ωκεανίδα» και την «Αγρα». 


Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ



Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου 2011

Δεκέμβριος 2011


Ο Δεκέμβριος 2011 σύμφωνα με τα μερομήνια
 
Ο μήνας ξεκινά με βροχές και χειμερινό μοτίβο γενικά, χωρίς να λείπουν και τα χιόνια κυρίως στα ορεινά Έτσι φαίνεται να είναι όλο το πρώτο δεκαήμερο του μήνα, με κάποια μικρά διαστήματα ... βελτίωσης ενδιάμεσα. Καλοκαιρία γενικά χωρίς κάτι αξιόλογο όλο το δεύτερο δεκαήμερο του, με αυξημένη θερμοκρασία. Αλλαγή του καιρού το τρίτο δεκαήμερο, με βροχές αρκετές και καταιγίδες. Σταδιακά το τελευταίο πενθήμερο του μήνα ο καιρός επιδεινώνεται περαιτέρω, με πτώση της θερμοκρασίας, βροχές στα πεδινά και χιονοπτώσεις στα ορεινά και όχι μόνο.



Ο Δεκέμβριος, ή Δεκέμβρης, ή Χριστενιάρτς (ποντιακά), είναι ο δωδέκατος και τελευταίος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό Hμερολόγιο και είναι ένας από τους 7 μήνες με διάρκεια 31 ημερών. Στα Λατινικά, decem σημαίνει δέκα, αφού ο Δεκέμβρης ήταν α 10ος μήνας σύμφωνα με το Ρωμαϊκό ημερολόγιο. Με την άφιξη του Δεκεμβρίου το κρύο αρχίζει να είναι αρκετά τσουχτερό ανακοινώνοντάς μας έτσι τον ερχομό του Χειμώνα και την επέλαση του χιονιού. Γι’ αυτό, άλλωστε ο Δεκέμβριος λέγεται και «Άσπρος μήνας», «Ασπρομηνάς» αλλά και «χιονιάς». Προς τιμήν του θεού της θάλασσας, ο μήνας Δεκέμβριος στο Αττικό αρχαιοελληνικό ημερολόγιο, ονομαζόταν Ποσειδών.
Ο μήνας αυτός έχει διάφορες ονομασίες: Δεκέμβρης ή Δεκέμηρης, Γιορτινός (λόγω των πολλών εορτών), Αϊ-Νικολιάτης, Χριστουγεννιάτης, Χριστουγεννάς, Χιονιάς, Ασπρομηνάς. Είναι γεμάτος με γιορτές: της Αγίας Βαρβάρας στις 4, του Αγίου Σάββα στις 5, του Αγίου Νικολάου στις 6, της Γέννησης του Χριστού στις 25, του Εμμανουήλ στις 26, του Αγίου Στεφάνου στις 27.
Παροιμίες που αναφέρονται στον μήνα Δεκέμβριο:
  1. Δεκέμβριος, Χριστού γέννηση και καλός μας Χρόνος.
  2. Το τραγούδι με τον τρύγο, το Δεκέμβρη παραμύθι.
  3. Χιόνι του Δεκεμβρίου, χρυσάφι του καλοκαιριού.
  4. Να ‘ναι Χριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα, χαρά σ’ εκείνο το γεωργό, πού ‘χει πολλά σπαρμένα.
  5. Να ‘ναι Χριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα, και τα Λαμπρά βρεχούμενα, αμπάρια γιομισμένα.
  6. Αγία Βαρβάρα μίλησε κι ο Σάββας απεκρίθει:
  7. – Μαζέψτε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο, γιατί Αι Νικόλας έρχεται στα χιόνια φορτωμένος.
  8. Χειμωνιάτικη γέννα, καλοκαιρινή χαρά.
  9. Απ’ τα Νικολοβάρβαρα αρχίζει ο χειμώνας.
  10. Γύρω γύρω του Χριστού, η κορφή του χειμωνιού.
  11. Βαρβάρα βαρβαρώνει (το κρύο), αϊ Σάββας σαβανώνει, αϊ Νικόλας παραχώνει
  12. Αγία Βαρβάρα γέννησε (το χιόνι), άη Σάββας το δέχτει κι άη Νικόλας έτρεξε να πάει να το δαφτίσει (το βάφτισε χιόνι)
  13. Αγια Βαρβάρα μίλησε και Σάββας αποκρίθει κι Αγιονικόλας έτρεξε να πάει να λειτουργήσει
  14. Άγια Βαρβάρα γέννησε και ο Σάββας το εδέχθη, και ο Αϊ Νικόλας έτρεξε να πάει να το βαφτίσει.
  15. Το Νοέμβρη και Δεκέμβρη φύτευε καταβολάδες.
Πηγές:

metamarks